निर्मला हत्या प्रकरणः जागिर धरापमा राखेर कसलाई बचाउन चाहन्थे

निर्मला हत्या प्रकरणः जागिर धरापमा राखेर कसलाई बचाउन चाहन्थे निलम्बनमा परेका यी प्रहरी ?काठमाडौं । कञ्चनपुरकी १३ वर्षीया किशोरी निर्मला पन्तको बलात्कारपछि हत्या घटनाको अनुसन्धानमा लापरवाही गरेको भन्दै थप पाँचजना प्रहरी निलम्बनमा परेका छन् ।गृह मन्त्रालयले शनिबार सह–सचिव हरिप्रसाद मैनालीको संयोजकत्वमा गठित उच्चस्तरीय छानबिन समितिले दिएको प्रारम्भिक प्रतिवेदनको आधारमा उनीहरुले कर्तव्य निर्वाह गर्न नसकेको भन्दै निलम्बन गरिएको जनाएको छ ।

केन्द्रीय अनुसन्धान ब्यूरोबाट खटिएका डीएसपी अंगुर जिसी, कञ्चनपुर प्रहरीका तत्कालीन डीएसपी ज्ञानबहादुर सेटी, वडा प्रहरी कार्यालय महेन्द्रनगरका इन्स्पेक्टर जगदीश भट्ट, कञ्चनपुर प्रहरीका अनुसन्धान अधिकृत इन्स्पेक्टर एकेन्द्र खड्का र अस्थायी प्रहरी चौकी सालघारीका सई रामसिंह धामीलाई निलम्बन गरिएको हो ।कञ्चनपुरका तत्कालीन प्रहरी प्रमुख एसपी डिल्लीराज विष्टलाई यसअघि नै निलम्बन गरिसकिएको छ । गत साउन १० गते साथी रोशनी बमको घरमा गएकी निर्मला ११ गते बिहान उखुबारीमा मृत अवस्थामा फेला परेकी थिइन ।बलात्कारपछि हत्या गरेको प्रहरी अनुसन्धानले पुष्टि गरेपछि हत्या र बलात्कारमा संलग्न को थिए अझै खुल्न सकेको छैन । यसअघि भदौ ४ गते कञ्चनपुर प्रहरी र सीआईबीका तत्कालीन डीएसपी अंगुर जिसीको टोलीले दिलिपसिंह विष्टलाई मुख्य अभियुक्तका रुपमा सार्वजनिक गरेपनि उनको संग्लनता पुष्टि हुन सकेन ।

निर्मलाको भेजिनल स्वाबबाट निकालिएको नमूना परीक्षण गर्दा शुक्रकिटको अवशेष भेटिएको थियो । त्यसैका आधारमा गरिएको डीएनए परीक्षण नमिलेपछि सिंहलाई रिहा गरिएको थियो ।प्रहरीले नक्कली अभियुक्त बनाएर दिलिपलाई सार्वजनिक गरेपछि कञ्चनपुरमा आन्दोलन चर्किएको थियो । आन्दोलन दबाउन प्रहरीले गोली प्रहार गर्दा एक जनाको ज्यान गयो भने एक दर्जन बढी घाइते भए ।तत्कालीन एसपी विष्टले निर्मलाका बुवा यज्ञराज पन्तलाई छोरीको शव नउठाए आफूले गोली चलाउने चेतावनी यसअघि नै दिएका थिए ।प्रदर्शनकारीले दोषीलाई बचाउन निर्दोष दिलिपसिंह विष्टलाई पक्राउ गरिएको भन्दै आन्दोलन चर्काएपछि प्रहरीले गोली हानेको थियो ।नेपाल प्रहरीको इतिहासकै कालो दागका रुपमा चिनिएको कञ्चनपुर हत्याकान्डको अनुसन्धानमा निलम्बनमा परेका प्रहरी अधिकृतको भूमिका के थियो त ? उनीहरु निलम्बनमा पर्नु पछाडिका कारण के–के थिए ?

एसपी विष्टको भूमिका सुरुदेखि नै शंकास्पद

निर्मला हत्याकान्डमा एसपी विष्टको भूमिका भने सुरुदेखि नै शंकास्पद थियो । निर्मलाकी साथी रोशनीको घरमा खोजतलास नगर्नु, उनीहरुलाई नियन्त्रणमा लिएर अनुसन्धान नगर्नु, उल्टै निर्मलाका आमाबुवालाई शव नउठाए गोली हानिदिन्छु भन्ने धम्की दिनुले उनीमाथी नागरिकको विश्वास टुट्दै गएको थियो ।एसपी विष्टले पीडित परिवारसँग गरेको पटक–पटकको व्यवहार प्रहरीको व्यवसायिकताभन्दा फरक रहेको एकजना पूर्वप्रहरी अधिकृत बताउँछन् ।निर्मलाका आमाबुवाले निर्मला हत्याको बारेमा एसपी विष्टलाई सबै जानकारी भएको आरोप लगाउँदै आएका छन् । घटनाकै दिनमा प्रहरी परिचालन नगर्नु, त्यसपछि पनि बम दिदीबहिनीलाई पक्राउ गर्नुको साटो उनीहरु निर्दोष छन् भन्दै हिँड्नुले उनी घटनाप्रति जिम्मेवार नभएको बुझ्न सकिन्थ्यो । त्यसपछि पनि नक्कली अभियुक्त खडा गर्ने कार्यमा उनकै भूमिका रहेको स्थानीय बताउँछन् ।

सेटी र खड्काको भूमिका एसपीलाई सघाउने

डीएसपी ज्ञानबहादुर सेटी तत्कालीन कञ्चनपुर प्रहरीका प्रवक्ता हुन् भने निर्मला हत्याकान्डको सबै अनुसन्धान उनकै नेतृत्वमा भइरहेको थियो । टोलीमा थिए इन्स्पेक्टर एकेन्द्र खड्का ।खड्का कञ्चनपुर प्रहरीका मुद्दा फाँटका इञ्जार्ज पनि थिए । उनीहरु दुवै अनुसन्धानमा लागे तर सफल हुन सकेनन् । उनीहरुले गरेको अनुसन्धान नै शंकाको घेरामा पर्यो ।दैनिक फिल्डमा खड्का र सेटीकै टोली हुन्थ्यो । तर पनि विवादित अनुसन्धान कसका लागि गरे भन्ने प्रश्न प्रहरीभित्रै उठेको छ । गृह मन्त्रालयले गठन गरेको समितिले पनि प्रहरीको कमजोरी औंल्याएको छ । डीएसपी सेटीले त्यसबेला पनि अनौपचारिक कुराकानीमा भन्ने गर्थे– नागरिकले जे गरेपनि विश्वास गर्दैनन् ।”अनुसन्धानले अन्तिमसम्म पनि दिलिप नै मुख्य दोषी रहेको पाइएको जानकारी गराउँथे ।

इन्सपेक्टर भट्ट र सई धामीले पनि जिम्मेवार निर्वाह गरेनन्इन्स्पेक्टर जगदिश भट्ट वडा प्रहरी कार्यालय महेन्द्रनगरका प्रमुख हुन् भने रामसिंह धामी अस्थायी प्रहरी चौकी सालघारीका प्रमुख । जुन दिन निर्मला साँझसम्म घर आइनन् (साउन १० गते ) । निर्मलाको परिवारले पहिले नै खबर गरेको थियो वडा प्रहरी र सालघारी प्रहरीमा ।वडा प्रहरी कार्यालयले आज समय छैन भोलि आउनू भन्दै टारेको थियो भने सालघारी प्रहरी चौकीका इञ्चार्जले पनि बम परिवारको घरमा जोतलास गर्न नमानेको पीडित परिवार बताउँछन् ।धामीले त्यो दिन बम परिवारको घरमा तलासी गरेको भए निर्मलाको बारेमा केही नयाँ तथ्य आउनसक्ने अनुमान कतिपय प्रहरीकै छ ।साउन ११ गते निर्मलाको शव वडा प्रहरी कार्यालयका इन्स्पेक्टर जगदिश भट्टकै आफन्तको उखुबारीमा भेटिएको थियो । निर्मलाको शव भेटिएको स्थान वडा प्रहरीकै क्षेत्र हो । तर पनि प्रहरीले घटनालाई गम्भीर रुपमा लिन सकेन ।

नक्कली अभियुक्त बनाउने काम सीआईबीले गर्यो ?
साउन ११ गते निर्मलाको शव फेला परेपछि घटनाको अनुसन्धान सीआईबीबाट हुनुपर्छ भन्ने आवाज जनस्तरबाट उठ्यो । व्यापक जनदबाब बढेपछि प्रहरी हेडक्वार्टरले केन्द्रीय अनुसन्धान ब्यूरो (सीआईबी) का डीएसपी अंगुर जिसीको नेतृत्वमा ३ सदस्यीय टोली कञ्चनपुर पठायो ।६ दिनपछि कञ्चनपुर पुगेको टोली झन्डै १ महिना अनुसन्धानमा खटियो । तर विश्वासिलो मानिएको सीआईबीकै टोलीले गरेको अनुसन्धान इतिहासकै विवादित बन्न पुग्यो । त्यहि कारणले जिसी नै निलम्बनमा परे ।मुख्य अभियुक्तका रुपमा दिलिपलाई सार्वजनिक गर्ने कार्यमा जिसीको ठूलो हात रहेको पीडित परिवारको आरोप छ । नक्कली अभियुक्त बनाएर सार्वजनिक गर्दा सीआईबीको टोलीले ठुलो सफलता हासिल गरेको दाबी त्यसबेला नै गरिएको थियो । किन उक्त टोलीले पनि यस घटनालाई मोड्न खोज्यो भन्ने रहस्यको विषय बनेको छ ।

सीआईबीको टोली दैनिक कञ्चनपुर प्रहरीसँगै रहने भएकाले पनि छुट्टै अनुसन्धान गर्न नसकेको कतिपय जानकारहरु बताउँछन् । उच्च स्रोतका अनुसार दिलिपलाई ५ लाख रुपैयाँ लिएर हत्या जिम्मा लिन उक्त टोलीले नै प्रस्ताव गरेको थियो । तर प्रहरीको यातनापछि दिलिपले आफू निर्दोष रहेको बयान दिँदै आएका थिए ।पछि डीएनए परीक्षणका क्रममा पनि उनी निर्दोष फेला परेपछि साधारण तारेखमा रिहा गरिएको हो । तर डीएनए रिपोर्ट नआउँदासम्म विष्ट नै मुख्य अभियुक्त भएको बताइँदै आएको थियो । गृहमन्त्रीदेखि प्रधानमन्त्रीसम्म यहि जानकारी गराइएको थियोप्रहरीको गतिविधिबारे के भन्छन् पूर्वप्रहरी अधिकृत ?नेपाल प्रहरीका पूर्वएआईजी नवराज ढकालका अनुसार प्रहरीका पछिल्ला कतिपय अनुसन्धान निकै विवादको घेरामा तानिएका छन् । यो सकारात्मक कुरा होइन ।

“प्रहरीले लामो समय लगाएर भएपनि रानीबारी हत्याकान्डजस्ता अनुसन्धान सफल पारेको छ तर अहिले अविश्वास र आशंकाको घेरामा छ,” ढकालले भने।कञ्चनपुर घटनामा प्रहरी चुकेको कुरा बाहिर आएको प्रसंगमा उनले दबाब र प्रभावबाट मुक्त पार्न सके प्रहरीले निर्मला हत्याकान्डको सफल अनुसन्धान गरिछाड्ने दाबी गरे ।उनले प्रहरी विवादमा फस्न नहुने तर्क गर्दै भने, “पछिल्ला क्रियाकलापले प्रहरी विवादमा फसेको देखिन्छ । प्रहरीले आन्तरिक समीक्षा गर्दै चुनौतीको सामना गरेर नागरिकको विश्वास जित्नैपर्छ ।”लामो समयदेखि प्रहरीलाई राजनीतिक नेतृत्वले आफुअनुकूल चलाएर दबाब र प्रभावमा राख्दा समस्या बढ्दै गएको पूर्वएआईजी ढकालको अनुभव छ ।पछिल्लो समय सूचना प्रविधिको प्रयोगले पनि घटनालाई एकैचोटी व्यापक क्षेत्रमा फैलाएको र तत्काल नतिजा माग्ने दबाबका कारण पनि अनुसन्धान फितलो हुन सक्ने उनको बुझाइ छ ।

-बाह्रखरीडटकम बाट साभार गरियको

हाम्रो बारे
प्रबन्ध निर्देशक :
निर्देशक :
प्रधान सम्पादक :
कार्यकारी सम्पादक :

© 2017 Chautarionline.com

Designed byappharu